مدیریت آب و خاک و امور فنی مهندسی

 

طرحهای مدیریت آب و خاک و امور فنی و مهندسی : (تاریخ  گزارش 17/8/93)

 

1-  افزایش راندمان آبیاری :  

 

-      توسعه سیستم های  آبیاری تحت فشار

 

امروزه به علت محدود بودن منابع آبهای شیرین، حفظ و نگهداری این منابع امری اجتناب ناپذیر است. افزایش جمعیت نیاز به آب و محصولات کشاورزی را تشدید نموده و در نتیجه به منظور افزایش تولید مواد غذایی، فعالیتهای کشاورزی نیز به همان اندازه افزایش یافته است. یک راه حل جهت پاسخگویی به نیاز روز افزون جمعیت، افزایش سطح زیر کشت است که با توجه به کمبود زمینهای قابل کشاورزی و کمبود منابع آبی جهت آبیاری این امر منطقی به نظر نمی رسد. راه دوم افزایش کارایی مصرف آب است. یعنی تدابیری اندیشیده شود که با استفاده از همان مقدار آب موجود، سطح بیشتری از اراضی تحت پوشش قرار گرفته و یا به عبارتی راندمان آبیاری افزایش یابد.

در این راستا گسترش سیستمهای آبیاری تحت فشار به لحاظ توانمندی زیاد در توزیع آب یا راندمان قابل توجه راهکاری مطمئن برای استفاده بهینه از منابع آب است.

به همین لحاظ آبیاری تحت فشار به عنوان یکی از اولویت اصلی سازمان مورد  توجه قرار گرفته و تاکنون سطحی معادل  82522  هکتار از اراضی کشاورزی استان به این سیستم مجهز گردیده که نسبت به اراضی آبی قابل اجرای سیستم آبیاری تحت فشار ، استان هرمزگان مقام اول را در کشور دارا می باشد .

 

 

-      احداث کانالهای آبیاری عمومی

 

با توجه به اینکه اکثر کانالهای سنتی احداث شده توسط کشاورزان در سطح روستاهای استان خاکی هستند و در هنگام ساخت اینگونه کانالها نیز مسائل فنی رعایت نگردیده بصورتی که عدم رعایت شیب مناسب در طول مسیر باعث رشد و تجمع علفهای هرز گردیده که خود باعث مصرف مقدار زیادی از آب می شوند و از طرفی عدم رعایت زیرسازی در بستر کانالها باعث ترک خوردگی و شکستن کانالها گشته و در نهایت حجم قابل توجهی از آب قبل از اینکه وارد مزارع گردد از دسترس خارج می شود .

به منظور جلوگیری از اینگونه خسارات ، احداث کانالهای آبیاری با رعایت ضوابط فنی و یا نصب لوله های پلی اتیلن ضروری است  . تاکنون توسط مدیریت آب و خاک 5/544 کیلومتر کانال سنگ و سیمان و بتنی در سطح استان احداث گردیده است .

 

 

 

- پوشش  انهار سنتی

 

پوشش انهار سنتی در استان به 3 صورت اجرا می گردد  :

1- احداث کانالهای روباز بتنی یا سنگ و سیمان

2- انتقال آب از طریق لوله های پلی اتیلن

3- احداث استخرهای ذخیره آب

تاکنون توسط مدیریت آب و خاک 1549 کیلومتر کانال و 1100 باب استخر ذخیره آب  در سطح استان احداث گردیده است .

 

-      احداث شبکه  فرعی آبیاری  و زهکشی

 

                   عملیات اجرایی شبکه فرعی آبیاری و زهکشی دشت  جگین در سطح 2150 هکتار می باشد که 1400هکتار با سیستم آبیاری تحت فشار و 750 هکتار با سیستم آبیاری ثقلی (کم فشار) اجرا گردیده است .  کلیه هزینه های اجرای پروژه از محل اعتبارات دولتی تامین گردیده و اراضی در قالب شرکتهای سهامی زراعی به بیش از 500 نفر از بهره برداران بومی منطقه واگذار گردیده است .

 

 

-       تجهیز و نوسازی اراضی زیر سدهای مخزنی  و اراضی سنتی      

 

یکی از طرحهای زیربنایی  به منظور افزایش راندمان آبیاری ،  تجهیز و نوسازی اراضی است . اجرای این عملیات شیب اراضی  و را یکنواخت نموده  و امکان مکانیزه کردن کشاورزی نیز فراهم می گردد .                                           

       این طرح   تاکنون در سطح 14490 هکتار از اراضی کشاورزی  استان اجرا گردیده است .

 

 2 -  طرحهای کوچک تامین آب :

 

                        -  احداث سدهای خاکی

                        -  احیا و مرمت قنوات

طرح های کوچک تامین آب، به طرح هایی اطلاق می شود که در مدت زمانی کوتاه حداکثر 2 سال به بهره برداری برسد که ایجاد تاسیساتی مانند آب بندها، سدهای کوچک خاکی، ایستگاه های پمپاژ و سردهنه ها از این قبیل می باشد. هدف اصلي از اجرای طرحهای کوچک تأمين آب كنترل، تنظيم و بهره‌برداري مطمئن از منابع آبي

كشور، تغذیه سفره های آب زیرزمینی ، توسعه کشاورزی از طریق ازدیاد سطح زیرکشت آبی و افزایش میزان تولیدات کشاورزی با تنظیم آب زراعی و استفاده بهینه از آن می باشد .

 

 

تاکنون 18 سد خاکی با حجم مخزن 76 میلیون مترمکعب در سطح استان توسط مدیریت آب و خاک احداث و به بهره برداری رسیده است . و در سالجاری عملیات اجرایی دو سد خاکی زاکین و زردشمع با حجم مخزن 2/7 میلیون مترمکعب در حال اجراست .

 

2-  احداث جاده دسترسی به مزارع

 

           یکی از اصول مهم امور زیربنایی در بخش کشاورزی احداث جاده دسترسی به مزارع می باشد با اجرای این طرح امکان ارتباط بین مراکز تولید محصولات کشاورزی با بازار مصرف میسر گردیده و احداث چنین جاده هایی موجب سرویس دهی به موقع جهت حمل و نقل تولیدات کشاورزی و خدمات کشاورزی  (از قبیل کود ، سم ، سوخت و...)

می گردد . تاکنون 45/481 کیلومتر جاده دسترسی به مزارع  در سطح استان احداث گردیده است .

 

 

4- ساماندهی نظامهای  بهره برداری :

 

                 - عملیات آب و خاک تعاونی تولید

 

یکی از اهداف مهم و اساسی تشکیل شرکتهای تعاونی تولید روستایی ، یکپارچه سازی اراضی خرد در واحدهای مناسب اقتصادی به منظور استفاده صحیح از ماشین آلات کشاورزی و ایجاد زمینه های لازم جهت اجرای خدمات زیربنایی می باشد . از طرفی در شرکتهای تشکیل شده به علت وجود مدیریت واحد ، اجرای عملیات زیربنایی کشاورزی باعث کاهش مصرف آب و افزایش سطح زیرکشت آبی و در نهایت افزایش تولیدات کشاورزی خواهد شد . تاکنون عملیات آب و خاک انجام شده در تعاونیهای استان شامل  تسطیح اراضی در سطح 1860 هکتار ، احداث کانال بطول 48 کیلومتر و احداث جاده بطول 60 کیلومتر می باشد .

 

               - تشکل های فعال بخش کشاورزی

 

تعداد 21 تعاونی فعال در سطح شهرستانهای مختلف استان با دارا بودن سطحی حدود 50000 هکتار از اراضی قابل کشت و با عضویت در اتحادیه تعاونیهای تولید استان علاوه بر فعالیتهای معمول نظیر توزیع نهاده های کشاورزی و دامی و همچنین توزیع و ارائه برخی از کالاها و خدمات مورد نیاز اهالی روستا ، در زمینه های اجرای برخی از طرحهای کشاورزی از جمله تولید نشاء و خرید توافقی محصولات کشاورزی و غیره می توانند منشاء خدمات موثر در منطقه گردند.